Stanisław Juszczakiewicz

Stanisław Juszczakiewicz, urodzony 21 października 1897 roku w Białej, był synem Jakuba, urzędnika podatkowego, i Marii z domu Waszkan. Naukę pobierał w gimnazjach w Lidzie, Oświęcimiu, Krakowie oraz w Wadowicach, gdzie w 1915 roku zdał maturę wojenną.

Od października 1915 roku służył w armii austriackiej, ukończył szkołę oficerów rezerwy w Opawie, a we wrześniu 1916 roku dostał się do niewoli rosyjskiej, z której zbiegł w lipcu 1917 roku, by kontynuować służbę na froncie włoskim. W Wojsku Polskim służył od 1 listopada 1918 roku, początkowo w 1 pułku strzelców podhalańskich, biorąc udział w walkach na froncie śląskim i w wojnie polsko-bolszewickiej, podczas której był dwukrotnie ranny.

W latach 1921-1937 pełnił różne funkcje dowódcze i sztabowe, m.in. w 4 pułku strzelców podhalańskich, batalionie KOP „Bereźne” i 25 pułku piechoty, gdzie dowodził batalionem. W kampanii wrześniowej 1939 roku dowodził I batalionem 25 pułku piechoty w składzie Armii „Kraków”.

Od października 1939 roku działał w konspiracji w SZP-ZWZ-AK. Pełnił funkcje szefa sztabu i inspektora w Okręgu Łódź, a od sierpnia 1940 roku komendanta tego okręgu. W grudniu 1941 roku został zatrzymany na granicy Generalnego Gubernatorstwa, ale zbiegł. Po przeniesieniu do Warszawy w maju 1942 roku został szefem Biura Personalnego i zastępcą szefa Oddziału I KG AK, prowadząc m.in. scalanie oddziałów NOW.

Podczas powstania warszawskiego, od 8 sierpnia 1944 roku, dowodził Zgrupowaniem „Kuba” i zachodnim odcinkiem obrony Starego Miasta. 13 sierpnia został ciężko ranny i ewakuowany. Po kapitulacji przebywał w oflagach Sandbostel i Lubeka, skąd został uwolniony 29 kwietnia 1945 roku przez oddziały brytyjskie.

Po wojnie osiadł w Londynie, gdzie przewodniczył Głównej Komisji Weryfikacyjnej AK i działał w środowiskach kombatanckich. Zmarł 10 listopada 1967 roku w Londynie i został pochowany na cmentarzu Streatham Vale. Jego imieniem nazwano ulicę w Łodzi.